Welk scenario van economisch herstel meest waarschijnlijk?

Welk scenario van economisch herstel meest waarschijnlijk?

Op dit moment wordt door economen druk gediscussieerd over het herstel van de economie na de coronapandemie. Meerdere scenario’s zijn mogelijk, maar welke is het meest waarschijnlijk?

Commentaar
Economen duiden de verschillende scenario’s van economisch herstel aan met de letters L, U, V en W. De letter V staat voor een korte maar diepe recessie, gevolgd door een scherp herstel. Een V-vormige groeigrafiek zou het beste scenario zijn. Overheden en centrale bankiers doen er alles aan om dit te bewerkstelligen door middel van ongekende pakketten aan steunmaatregelen. Echter, meer en meer wordt duidelijk dat de kans klein is dat we snel van het coronavirus verlost zullen zijn. Dit maakt een V-vormig herstel steeds onwaarschijnlijker.

De letter W is een variant op de letter V waarbij er een soort dubbele dip plaatsvindt, gevolgd door een sterk herstel. Ook dit scenario is vooralsnog niet te verwachten.

De letter L staat voor een scherpe groeivertraging zonder het zicht op herstel op afzienbare termijn. Hiervan zal sprake zijn als het onverhoopt veel langer duurt voordat het virus onder controle is. In die situatie zal het economische scenario pessimistischer zijn. Vooralsnog wordt het L-scenario minder kans toegedicht, omdat er een wereldwijd vertrouwen bestaat in de wetenschap dat ze binnen afzienbare tijd een vaccin/medicijn zal ontwikkelen tegen het virus.

De letter U staat voor een langer durende recessie gevolgd door een langer herstelperiode. Kijkend naar het huidige wereldwijde verloop van het coronavirus is dit scenario nu het meest waarschijnlijk. Zolang het coronavirus niet weg is, zullen overheden en centrale banken maximale steun blijven geven om zo de economische impact zo beperkt mogelijk te houden.

U of toch W-vormig herstel
Veel economen rekenen op een U-vormig economisch herstel. Door het voorlopig uitblijven van een vaccin/medicijn lijkt een snel herstel van de economie onwaarschijnlijk. Zij denken dat een V-vormig herstel te optimistisch is: de wereldwijde groeiverwachtingen voor dit jaar zijn naar beneden bijgesteld en het herstel verloopt trager, meer U-vormig.

Uiteraard is een U-vormig herstel minder gunstig dan een V, maar met de toenemende kans op een (definitieve) tweede golf zou een nog pessimistischer W-scenario ook nog een mogelijkheid zijn. Ook een L-vorming recessiebeeld mag nog niet geheel worden uitgesloten. Wanneer het coronavirus is bestreden, blijven economieën met enorme schulden achter. Deze schulden moeten vroeg of laat worden afgelost.

Gevolgen coronacrisis
Wereldwijd is sprake van een vertragende economie door de coronacrisis. De vertraging is uniek in diepte en snelheid en overtreft de kredietcrisis van twaalf jaar geleden. Als een economie deels stilvalt, dan neemt de behoefte aan steunmaatregelen toe. De terugval in economische activiteit veroorzaakt namelijk een extra druk op de financiën van bedrijven. Dit zal leiden tot meer faillissementen. De kans hierop is groter voor kleinere bedrijven die minder toegang hebben tot de kredietmarkten. Deze periode is ook een belangrijke test voor banken, aangezien bedrijven meer zullen terugvallen op hun kredietlijnen dan tijdens de vorige crisis. Nog meer risico komt te liggen bij de centrale banken aangezien deze hun opkoopprogramma’s meer en meer moeten uitbreiden en hierin ook bedrijfsobligaties opkopen.

Of het een V-, U-, W- of zelfs L-vormig herstel zal gaan worden hangt af van de snelheid waarin de wereldwijde lockdown worden opgeheven, of wordt voorkomen dat op dit moment opgeheven lockdown opnieuw van kracht worden door een tweede golf. Verder is het nog maar de vraag wanneer alle beperkingen zijn opgeheven of consumenten in dezelfde aantallen terugkeren naar restaurants en winkels als voor de crisis. Een voorzichtige consument kan het herstel van de wereldeconomie in de weg zitten. Naast een zuinige consument zien we als gevolg van de crisis ook minder bedrijfsbestedingen, hogere besparingen en lagere investeringen. Dit alles leidt tot een tragere economische groei en nog lagere rentetarieven.

Inflatie voorlopig laag
Een ander probleem is de prijsontwikkeling, waarbij op korte termijn deflatie op de loer ligt. Momenteel zijn de grondstofprijzen laag, en dit houdt de inflatie laag. Ook een recessie gaat gepaard met een lage inflatie. Sinds de wereldwijde kredietcrisis in 2008 is de inflatie ver onder het historische niveau met een gemiddeld van 1,3% voor de eurozone en 1,6% in de Verenigde Staten. Dit ondanks de uitzonderlijk gunstige financiële omstandigheden, omdat landen deflatie proberen te bestrijden met ultra lage en soms negatieve rentetarieven. Eerder in dit artikel is al aan bod gekomen de achterliggende redenen van de lage inflatie.

Op de langere termijn is er echter weer het risico van een (hoge) inflatie door de enorme wereldwijde monetaire stimulansen. Maar het betreft dit keer geen monetaire crisis, maar een gezondheidscrisis. Er is dus een medische oplossing nodig in de vorm van een vaccin of medicijn. Zolang dit er niet is, zal het opendraaien van de wereldwijde geldkranen niet de oplossing bieden. Tot die tijd zal de coronacrisis leiden tot haperende economieën, beperkte investeringen en een lagere consumptie.

Als de nationale economieën eenmaal volledig zijn hersteld, zullen de gedane stimuleringsmaatregelen naar verwachting helpen om de wereldwijde groei te herstellen en zal het voor de beleidsmakers een uitdaging worden om de hoeveelheid liquiditeit terug te brengen. Ervan uitgaande dat dit slechts deels zal gaan lukken, rechtvaardigt de verwachting van veel economen dat de inflatie op de langere termijn zal stijgen. Met nadruk op langere termijn, want naar verwachting zal de economische dreun van het coronavirus nog jaren voelbaar zijn.

Conclusie

De meeste economen rekenen op een U-vormig economisch herstel. Door het voorlopig uitblijven van een vaccin/medicijn lijkt een snel herstel van de economie onwaarschijnlijk. Met de toenemende kans op een (definitieve) tweede golf zou een nog pessimistischer W-scenario ook nog een mogelijkheid zijn. Ook een L-vorming recessiebeeld mag nog niet geheel worden uitgesloten.

Voorlopig zal de inflatie en de rente laag blijven, mogelijk bestaat er zelfs een kans op deflatie. Op de langere termijn is er echter weer het risico van een (hoge) inflatie door de enorme monetaire stimulans. Omdat het dit keer niet om een monetaire crisis gaat maar om een gezondheidscrisis zal alleen een vaccin of medicijn de echte oplossing bieden. Tot die tijd zal de coronacrisis leiden tot haperende economieën, beperkte investeringen en een lagere consumptie. Wanneer het coronavirus is bestreden, blijven economieën met enorme schulden achter. Deze schulden moeten vroeg of laat worden afgelost.

Diverse onderzoeken laten zien dat pandemieën al eeuwenlang leiden tot langdurig negatieve economische effecten met als gevolg dat de reële rente decennia na het einde van elke pandemie laag bleef. Dit laatste geeft u als adviseur mogelijk input voor uw adviespraktijk.

[Bron: &Gommer Pensions Group]

Terug naar het overzicht

Recente artikelen

De Sustainable Finance Disclosure Regulation komt er in 2021 aan!

Op 10 maart 2021 gaat de Sustainable Finance Disclosure Regulation in. Deze regelgeving, die vanuit Europa op ons...
12-2020

Dreiging pensioenkortingen nog steeds niet van de baan

Op 20 oktober jl. hebben de grote pensioenfondsen ABP, PFZW (Zorg), PMT en PME en Bouw hun kwartaalcijfers...
12-2020